Nadmiar witamin równie szkodliwy jak ich niedobór

Na witaminy zaczęto zwracać uwagę dopiero w okolicach XX wieku. Stanowią one o wysokiej, bądź niskiej wartości odżywczej danego produktu, nie tylko żywności, ale też kosmetyków. Osoby dbające o zdrowie chętnie sięgają po kompleksowe zestawy witamin, które mają korzystnie wpłynąć zarówno na zdrowie, jak i wygląd oraz samopoczucie.

Hipowitaminoza to niedobór witamin w organizmie. Jest to bardzo nie pożądany stan dla ludzkiego ciała, a jego przyczyn może być bardzo wiele. Niedobór witamin najczęściej powodowany jest zwiększonym zapotrzebowaniem organizmu przy niezmienionej zawartości odżywczej w przyjmowanych pokarmach, upośledzeniem wchłaniania, mało urozmaiconą dietą, niezdrowym stylem życia oraz przyjmowaniem niektórych leków. Są dwie teorie, które tłumaczą braki witamin:

  • Teoria Ames’a – kiedy to niedobór witamin i składników mineralnych w diecie może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka chorób związanych z wiekiem. Wiek także wpływa na zmiany w organizmie, które mogą doprowadzić do braku witamin.
  • Teoria selekcji – według której organizm w pierwszej kolejności stara się zaspokoić potrzebę przetrwania w czasie teraźniejszym, czyli priorytetem jest wykorzystanie witamin do regulacji funkcji niezbędnych do przeżycia, natomiast zadbanie o prawidłowe funkcjonowanie organizmu ma dla niego drugorzędne znaczenie.

Hipowitaminoza pierwotna występuje wskutek niedoboru witamin w diecie, a hipowitaminoza wtórna powstaje wskutek upośledzonego wchłaniania witamin z pokarmu, działania leków lub np. zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze w czasie ciąży. Długotrwały brak danej witaminy, bądź witamin, prowadzi w efekcie do awitaminozy, czyli schorzenia, które objawia się całkowitym brakiem danego zestawu witamin w organizmie.

Skutki niedoboru i braku poszczególnych witamin:

  • awitaminoza witaminy A – kurza ślepota, keratomalacja, xerophtalmia, suchość skóry, zmniejszenie odporności dróg oddechowych i przewodu pokarmowego, opóźnienie wzrostu, brak łaknienia, nadmierna drażliwość, bóle stawów
  • Awitaminoza witaminy C – szkorbut, zmiany zapalno-martwicze dziąseł, osłabienie odporności, krwawienia z dziąseł, bóle stawowo-mięśniowe
  • Awitaminoza witaminy K – słaba krzepliwość i inne objawy skazy krwotocznej
  • Awitaminoza witaminy B1 – choroba beri-beri, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia trawienia, zaburzenia czucia i popędu płciowego
  • Awitaminoza witaminy B2 – zajady, stany zapalne języka, dolegliwości narządu wzroku i układu nerwowego
  • Awitaminoza witaminy B6 – łojotok, wypadanie włosów, niedokrwistość złośliwa
  • Awitaminoza witaminy PP – zapalenie języka, zapalenie skóry, biegunka, depresja, drżenie rąk
  • Awitaminoza witaminy H – łuszczenie się skóry, bóle mięśni, łojotok
  • Niedobór witaminy D – powoduje u dzieci krzywicę, a osteomalację u dorosłych
  • Niedobór kwasu foliowego – prowadzi do niedokrwistości megaloblastycznej, biegunki

Udowodniono już, że obecność witamin w organizmie jest niezbędna, jednak suplement witaminowy, jak każdy inny lek, powinien być stosowany tylko wtedy, gdy występują pewne braki w organizmie. Badania wykazują, że stosowanie suplementów witaminowych na dłuższą metę nie pomaga, a wręcz szkodzi naszemu organizmowi.

Hiperwitaminoza to zespół objawów powodowanych nadmiarem witamin w organizmie. Przyjmuje się, że do przeholowania z nadmiarem witamin może dojść prędzej, jeśli mówimy o witaminach rozpuszczalnych w tłuszczu, niż o tych rozpuszczalnych w wodzie.

Objawy zbyt dużej ilości witamin:

  • A – w zbyt dużych dawkach może powodować mdłości, zaburzenia widzenia, drażliwość, brak łaknienia, bóle głowy, pękanie i krwawienie warg, zahamowanie wzrostu u dzieci, samoistne łamanie kości, deformacje czaszki i twarzy, dysfunkcje serca i układu centralnego układu nerwowego.
  • D – jedno z najbardziej niebezpiecznych „przedawkowań”. Prowadzi do mdłości, zbyt dużej ilości oddawanego moczu, biegunki, zwiększonej potliwości, odkładania się nadmiernej ilości wapnia w tkankach miękkich – wątrobie, sercu, płucach. Największe negatywne skutki występują u kobiet w ciąży, a raczej u nienarodzonych dzieci: deformacje płodu, choroby kości.
  • E – zbyt duże dawki tej witaminy powodują najczęściej zaburzenia układu pokarmowego, uczucie zmęczenia i osłabienia, senność, osłabienie mięśni, podwójne widzenie. Jednak skutki uboczne nadmiernej ilości witaminy E są mniej groźne, niż w innych przypadkach.
  • K – może uszkadzać mózg u niemowląt, wywoływać żółtaczkę hemolityczną, powodować uczucie gorąca, białkomocz, depresję.
  • Witaminy B – B1, nadmiar objawia się drżeniem mięśni i kołataniem serca.
  • B2 – drętwienie kończyn oraz uczucie palenia i kłucia. Powodują odwapnienie kości i zaburzenia pracy nerek.

Ponadto, naukowcy odkryli, że zażywanie dużych ilości preparatów z witaminą C lub E, może powodować zmiany genetyczne grożące powstaniem raka. Największy problem w zdiagnozowaniu, czy mamy ich zbyt mało, czy zbyt dużo, sprawia fakt, że i jedne i drugie objawy są często typowe dla obu schorzeń. Najlepszym sposobem na sprawdzenie, czy mamy nadmiar, czy niedobór witamin, to wizyta u lekarza, który da nam skierowanie na badanie krwi i po analizie wyników wyznaczy odpowiednia terapię.

Zbytnia dbałość o organizm, czyli zbyt duże ilości stosowanych preparatów witaminowych, mogą być tragiczne w skutkach. Często przez reklamy mamy wrażenie, że nasz organizm potrzebuje niezwykle dużej ilości przyjmowanych witamin. Więc dajemy się wodzić za nos i kupujemy coraz to nowe preparaty witaminowe, a zapominamy o tym, że tak naprawdę wystarczy popracować nad zróżnicowaną dietą, gdyż zdrowe posiłki zapewniają nam wystarczającą ilość mikroelementów.

Naturalne źródła witamin

Witamina A:

  • wątroba wołowa i wieprzowa
  • masło
  • tłuste sery
  • śmietana
  • marchew
  • dynia
  • szpinak
  • zielona pietruszka
  • pomidory
  • wiśnie
  • pomarańcze

Witaminy grupy B:

  • produkty zbożowe
  • mięso
  • wędliny
  • groch
  • fasola
  • drożdże
  • orzechy
  • nasiona strączkowe
  • ryby
  • owoce
  • warzywa

Witamina C:

  • czarna porzeczka
  • czerwona papryka
  • brukselka
  • kalafior
  • cytryny
  • poziomki
  • truskawki
  • kapusta
  • pomidory

Witamina D:

  • tran
  • ryby
  • mleko
  • przetwory mleczne

Witamina E:

  • kiełki pszenicy
  • soja
  • orzechy
  • oleje roślinne
  • brukselka
  • zielone warzywa
  • mąka pełnoziarnista
  • jajka

Witamina K:

  • brokuły
  • rzepa
  • ziemniaki
  • awokado
  • brzoskwinie
  • wątróbka
  • jajka
  • sery

    Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis

    Dodaj komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany.


    *